Chương 8. HÌNH THÁI KINH TẾ – XÃ HỘI

(0 review)
ThS Nguyễn Hữu Hồi

11GIỚI THIỆU

Hình thái kinh tế – xã hội là nội dung cơ bản, cốt lõi trong học phần chủ nghĩa duy vật lịch sử và là một nội dung quan trọng của chủ nghĩa Mác. Học thuyết này vạch rõ những quy luật cơ bản của sự vận động, phát triển xã hội, vạch ra phương pháp khoa học để giải thích lịch sử.

Ý NGHĨA BÀI HỌC

Học thuyết hình thái kinh tế xã hội khẳng định, lịch sử-xã hội của con người là quá trình lịch sử có quy luật cũng giống như những quy luật tự nhiên toàn bộ vấn đề là ở chỗ nhận ra được quy luật đó hay không. Nó chỉ ra: sự phát triển của các hình thái kinh tế – xã hội là một quá trình lịch sử – tự nhiên, tức diễn ra theo các quy luật khách quan chứ không phải theo ý muốn chủ quan. Cho nên, muốn nhận thức đúng đời sống xã hội phải đi sâu nghiên cứu các quy luật vận động phát triển của xã hội.

Xã hội là một cơ thể sống đang phát triển không ngừng (chứ không phải là một cái gì được kết thành một cách máy móc và do đó cho phép có thể tùy ý phối hợp các yếu tố xã hội như thế nào cũng được), một cơ thể mà muốn nghiên cứu nó thì cần phải phân tích một cách khách quan những quan hệ sản xuất cấu thành một hình thái xã hội nhất định và cần phải nghiên cứu những quy luật vận hành và phát triển của hình thái xã hội đó- V.I.Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Mátxcơva, năm 1974, tập 1, tr. 198.

 Đây là học thuyết mang tính cách mạng: Mác đã chỉ cho chúng ta làm cách nào mà quy luật phát triển lịch sử quy định sự nối tiếp không tránh khỏi của các phương thức sản xuất từ phương thức sản xuất nguyên thủy tới nô lệ, từ chế độ phong kiến đến tư bản chủ nghĩa Nhập môn Marx, Rius (Eduardo del Rio), người dịch: Nguyễn Hà, hiệu đính: Bùi Văn Nam Sơn, Nhà xuất bản Trẻ, thành phố Hồ Chí Minh, năm 2006, tr. 132 và lịch sử thế giới hiện trải qua những bước quanh co song, loài người cuối cùng nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội vì đó là quy luật tiến hoá của lịch sử” Đảng Cộng sản Việt Nam: Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Nhà xuất bản Sự thật, Hà Nội, năm 1991, tr. 8 vì “theo quy luật tiến hoá của lịch sử, loài người nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội”.- Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2001, tr.14.

Kể từ khi học thuyết hình thái kinh tế – xã hội của Mác ra đời cho đến nay, loài người đã có những bước phát triển hết sức to lớn về mọi mặt, nhưng học thuyết đó vẫn là phương pháp thực sự khoa học để nhận thức một cách đúng đắn về đời sống xã hội. Đương nhiên, học thuyết đó “không bao giờ có tham vọng giải thích tất cả, mà chỉ có ý muốn vạch ra một phương pháp… “duy nhất khoa học” để giải thích lịch sử”- V.I.Lênin: Toàn tập, Nhà xuất bản Tiến bộ, Mátxcơva, năm 1974, tập 1, tr. 171.

Nghiên cứu lý luận hình thái kinh tế – xã hội của chủ nghĩa Mác – Lênin đưa lại cho chúng ta cơ sở lý luận khoa học để giải thích sự vận động, phát triển của lịch sử xã hội nhân loại và cũng là cơ sở để đấu tranh, bác bỏ những quan điểm sai trái về lĩnh vực này. Đồng thời đây cũng là cơ sở khoa học để chúng ta vận dụng nhận thức sự nghiệp xây dựng xây dựng chủ nghĩa xã hội của nước ta.

ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU

1. Vai trò của sản xuất vật chất trong đời sống xã hội.
2. Nội dung cơ bản của qui luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất. Sự nhận thức và vận dụng sáng tạo của Đảng ta trong sự nghiệp đổi mới đất nước.
3. Nội dung cơ bản của qui luật về mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng của xã hội. Nhận thức và vận dụng qui luật của Đảng ta trong quá trình đổi mới đất nước.
4. Tính qui luật của vấn đề phát triển bỏ qua một hay vài hình thái kinh tế -xã hội trong tiến trình lịch sử. Ý nghĩa phê phán các quan điểm sai trái về vấn đề này hiện nay.
5. Phạm trù hình thái kinh tế – xã hội. Sự vận dụng của Đảng ta trong xác định mục tiêu, mô hình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay.

Tải bài giảng đầy đủ

Thông tin thêm

  • Số mục 9
  • Quizzes 1
  • Thời lượng 6 tiết
  • Skill level All level
  • Language English
  • Students 0
  • Assessments Self

Bình luận & Đánh giá

Điểm số trung bình

0
0 rating

Chi tiết

5 sao
0
4 sao
0
3 sao
0
2 sao
0
1 sao
0